کد مطلب : 6940
30 آذر 1398 - 11:18
تعداد بازدید : 85 بار
اخبار » اخبار وسط

هفته نامه «هَماری زبان» از سوی «انجمن ترقی اردو هند» به زبان اردو در شهر دهلی منتشر می شود. در شماره یکم تا 7 نوامبر 2019 این خبر درج شده است: دکتر عرفان رضا به عنوان رساله دکتری «فهرست توصیفی نسخه هایِ خطّی اردو در دهلی» را تدوین کرد. این رساله دکتری به تازگی در سال 2019 در گروه اردو، «جامعه ملیه اسلامیه» به راهنمایی پروفسور احمد محفوظ دفاع شده است.

فهرست رساله دکتری شاملِ:

- پیش لفظ

- مقدّمه

نمایه توضیحیِ کتاب خانه شبلی، انجمن ترقی اردو هند، دهلی نو

- نمایه توضیحی کتاب خانه مرکزی حکیم سید محمد سعید، دانشگاه همدرد، دهلی نو

- نمایه توضیحی کتاب خانه ذاکر حسین، جامعه ملیه اسلامیه، دهلی نو

- نمایه توضیحی کتاب خانه پژوهشی فخر الدین علی احمد، موسسه غالب، دهلی نو

- نمایه توضیحی موزه ملی هندوستان، دهلی نو

- نمایه توضیحی کتاب خانه عمومی هاردنگ هَردَیال، دهلی نو

- نمایه توضیحی آرشیو ملی هندوستان، دهلی نو

- نمایه عنوان نسخه های خطّی

- نمایه اشخاص

- نمایه موضوعات

- نتیجه

- کتاب نامه

شایان ذکر است که از سوی «انجمن ترقی اردو (هند)» در شهر دهلی، هندوستان فصلنامه ای به نام «اردو ادب» چاپ می شود. در شماره 1 و 2 سال 1974 ویژه نامه  ای با این عنوان منتشر شد: «دهلی کے اردو مخطوطات کی وضاحتی فہرست» (= فهرست تفصیلیِ نسخه هایِ خطّی اردو) چاپ شده است. این فهرست شاملِ:

ابتداییه (از: خلیق انجُم)؛ دیباچه (اِچ.کی.کول)، حرفِ آغاز (صلاح الدین)؛ دامدارای؛ علم هیئت؛ سوانح؛ شیوة آموزش؛ اخلاق؛ روزنامه و نشریات؛ جغرافی؛ راهنمای هندوستان (کشمیر و تونک)؛ تاریخ (افغانستان، عرب، هندوستان- فرّخ آباد، عمومی، ترکیه)، زبان (اردو)، نمایه.

در این فهرست نسخه هایِ خطّی این کتاب خانه ها شامل شده اند: «کتاب خانه عمومی دلّی»؛ «آکادمی غالب»؛ «کتاب خانه عمومی هاردنگ»؛ «شورای هندوستان برای روابط فرهنگی- آزاد بَوَن»؛ «موسسه مطالعات اسلامی هندوستان»؛ «جامعه ملیه اسلامیه»؛ «آرشیو ملی هندوستان»؛ «موزه ملی»؛«کتاب خانه عمومی نذیریه»؛ «موزه باستانی لال قلعه»، «دانشگاه دهلی».

«مرکزِ بین المللی هندوستان» (India International Centre) طرحی برای فهرست نویسی نسخه هایِ خطّی اردو تهیّه کرد که در فوریه 1972 به تصویب وزارت آموزش هندوستان رسید. کتابدار دانشگاه کشمیر – جی.ای.واجد- در نگارش و تصویب این طرح بسیار تلاش نمود.کار فهرست نویسی به دکتر صلاح الدین سپرده شد که با مراجعه به کتاب خانه هایِ دهلی نسخه هایِ خطّی اشان را فهرست می کرد. مدیر این طرح اِچ.کی.کول بود. این طرح از یکم دسامبر 1973 تا ژوییه 1974 به طول انجامید. پس از آن شورایی تشکیل شد که تصمیم گرفته شد که فهرست به این صورت تدوین شود:

نامِ کتاب خانه، شمارة نسخه خطّی در کتاب خانه ای که نگهداری می شود؛ عنوان اصلی و فرعی نسخه خطّی؛ مولف یا شارح یا مترجم یا گردآورنده، تعداد ستون ها، اندازه، تعداد اوراق، تقطیع، تعداد سطرها،حواشی نسخ خطّی، کیفیت نسخه خطّی، موضوع، باب ها، چند سطر از آغاز نسخه خطّی، چند سطر از پایان نسخه خطی، نوع کاغذ، نشان هایِ ملکیت (مُهر، دستخط و غیره)، زبان نسخه خطّی، ترقیمه.

تقریباً از 200کتاب خانه هایِ دولتی و نیمه دولتی بازدید شد که فقط 11 کتاب خانه دارای نسخه هایِ خطی اردو بودند. از کتاب خانه هایِ شخصی صرف نظر شد، زیرا این کتاب خانه ها یا از جایی به جای دیگر منتقل می شوند یا از یک فرد به یک فرد می رسند یا فروخته می شوند و یا از بین می روند. نسخه هایِ خطّی خودِ «انجمن ترقی اردو هند» هم در این کتاب نیامد چون نسخه هایِ خطبی بعدها از شهر عَلیگَر به دهلی منتقل شدند. در این مدّت اعضایِ تیم متوجه شدند که فقط کتاب خانه دانشگاه دهلی و آرشیو ملّی هند از نسخه هایِ خطّی به خوبی مراقبت می کند، بقیّه نسخه هایِ خطّی در حالت بسیار بدی نگهداری می شوند.

 «دهلی کے اردو مخطوطات کی وضاحتی فہرست» (= فهرست تفصیلیِ نسخه هایِ خطّی اردو)، مجلّة «اردو ادب»، سال 1974 از این لینک قابل دانلود است:

http://www.atuh.org/urdu-adab

تهیه و تنظیم: لیلا عبدی خجسته

 

 

کد امنیتی
تازه کردن

تازه های نشر

آمار بازدیدکنندگان

مهمانان :

86 

امروز :
دیروز :
این هفته :
این ماه :
بازدید کل :
1401
3732
5133
53273
16106758