کد مطلب : 6945
03 دی 1398 - 13:32
تعداد بازدید : 65 بار
اخبار » اخبار وسط

میرزا اسدالله غالب دهلوی (1797-1869) از شاعران معروف پارسی گوی هندوستان است. وی از ماه می 1857 تا 31 ژوییه 1858 روزنامچه خود را با عنوان «دستنبو» به نثر فارسی نوشت که یکی از مهمترین کتاب ها درباره وقایع آن دوره در هندوستان است. این کتاب برای نخستین بار در زمان حیات غالب دهلوی در نوامبر 1858 از «مطبع مفید خلایق» از شهر آگرا منتشر شد. دومین بار در 1865 از «انجمن ادبی روهیل کَند» ( Literary Society Rohilkhand) از شهر بریلی منتشر شد. برای بار سوم از همین مطبع در 1871 منتشر شد. منشی نَوَل کِشور همراه کلیات نثر فارسیِ غالب دهلوی در 1868، 1871، 1875 از شهر لَکنو و در 1884 و 1888 از شهر کانپور منتشر کرد.

به مناسبت جشن صدسالگی غالب دهلوی در 1969 متن منقّح فارسیِ «دستنبو» جداگانه از دانشگاه پنجاب در لاهور (به تصحیح: عبدالشکور احسن) و از دهلی منتشر شد.

برای نخستین بار دکتر خواجه احمد فاروقی «دستنبو» را به زبان اردو ترجمه کرد: ترقی اردو بیورو، دهلی، چاپ اول: 1994، چاپ دوم: 2000. دکتر شریف حسین قاسمی متن فارسی به همراه ترجمه اردو و حواشی منتشر کرد: غالب انستی تیوت، دهلی، چاپ اول: 2000.

در «آکادمی ابن سینا» در شهر عَلیگَر در هندوستان کتاب هایِ نادری از غالب دهلوی است. مثلاً: دیوان غالب (چاپِ: 1863)؛ نگارستان سخن (مجموعه دیوان های: غالب، ذوق و مومن)؛ «دیوان غالب» که در سال هایِ 1877- 1879- 1881 از مطبع نَوَل کِشور (شهر لَکنو) و در 1887 (همین مطبع، شهر کانپور) چاپ شده بود. «کلیات غالب» که در سال های 1871 و 1875(مطبع نَوَل کِشور، شهر لکنو)؛ «اردوی معلّی» 1869-1883-1899؛ «لطائف غیبی» 1864؛ «تیغ تیز» 1864؛ «مثنوی ابر گُهربار» 1864 ؛ «نامه غالب موسومه مرزا رحیم بیگ» 1865؛ «قادرنامه» 1880؛ «عودِ هندی» 1869- 1878-1887.

در اینجا، نسخه خطّی «دستبنو» معرّفی می شود که در «آکادمی ابن سینا» در شهر عَلیگَر است. تاریخ کتابت این نسخه خطّی 1289هجری است. در ترقیمه، نام کاتب، نام شهر و نام شخصی که به سفارش او این نسخه نقل شده، آمده است. در ترقیمه، پس از «دوشنبه» یک واژه به دلیل کِرم خوردگی ناخوانا است و گویا بریده شده است. واژه هر چه است، به سال ارتباطی ندارد. این نسخه خطّی را می توان با نسخه هایِ دیگر مقایسه کرد و امتیازات آن را برشمرد. در اینجا این قدر می گوییم که در این نسخه، قطعه تاریخِ عبدالکریم سوز هم آمده است که «در بیان خرابیِ فرنگی» نوشته شده است و تاریخ تالیف کتاب 1273هجری برمی آید. [1]

ترقیمه:

«الحمدلله و المنت که این نثر دل پذیر و کلام نی نغز مثل بدر منیر از نتائج طبع و ولایی ناظم بی بدل ناشر ی مثل نواب اسدالله خان غالب تخلّص اکبرآبادی عُرف مرزا نوشته در حال واقعه دهلی بدست محمد امداد علی ولد بهادر علی ساکن میرٹھ به پاس خاطر حافظ محمد حسین عفی عنه سی ام ماه ربیع الثانی روز دوشنبه ... بکوشش تمام وجید مالا کلام صورت انجام یافت. قطعه تاریخ از عبدالکریم سوز خلف مولوی امام بخش صهبائی».

پی نوشت

[1] قطعه تاریخی که به زبان اردو است در اصل مقاله آمده است.

ترجمه و تنظیم: لیلا عبدی خجسته

خلاصه شده از مقاله به زبانِ اردو: «دستنبو کے ایک نادر مخطوطے کی دریافت»، مقاله‌نویس: حکیم سید ظل الرحمان، هفته نامه «هَماری زبان»، جلد 78، شماره 26، 8 تا 14 ژوییه 2019، صفحه: یک.

 لینک خبر:

http://www.atuh.org/hamari-zaban

 

 

کد امنیتی
تازه کردن

تازه های نشر

آمار بازدیدکنندگان

مهمانان :

40 

امروز :
دیروز :
این هفته :
این ماه :
بازدید کل :
605
2314
605
16802
16397731