کد مطلب : 6953
09 دی 1398 - 13:03
تعداد بازدید : 52 بار
اخبار » اخبار وسط

دربارة آثارِ قدیمیِ شهرِ دهلی کتاب هایی که به زبان اردو و فارسی چاپ شده اند. مثلاً: «سیرالمنازل» (میرزا سنگین بیگ، تالیف: 1821م، به زبان فارسی)؛ «مرقّع دهلی» (درگاه قلی خان- تالیف: 1738-1841م، به زبان فارسی)؛ «آثار الصنادید» (سر سیّد احمدخان، تالیف: 1845م، به زبان اردو). توماس تیوفیلوس مَتکاف (Thomas Theophilus Metcalfe – 1795-1853) در 83 برگ، 103 نقّاشی از دورة مغول و پیش از آن را در کتابِ «خاطراتِ سلطنتِ دهلی» (Reminiscences of Imperial Delhi (Delhi Book or Delhi Album= ))در 1844را منتشر کرد. کتاب های دیگر دربارة آثار قدیمی دهلی پس از «آثارالصنادید» نوشته شده اند. دکتر معین الدّین عقیل نسخة خطّی منحصر به فردی به زبان اردو را تصحیح کرده اند که در سال 2019 از سوی «انجمن ترقّی اردو (هند)» در دهلی چاپ شده است: «تاریخ و آثار دهلی؛ تاریخ امورات عام ضلع دهلی»، تالیف: رام جی داس، سال تالیف: 1854.

در این بین، «سیرالمنازل» و «خاطرات سلطنت دهلی» دارایِ نقّاشی هایی رنگی هستند. کتابِ«آثار الصنادید» دارایِ نقّاشی های ساده است.

نام اصلی کتاب: «سیرالمنازل یا تاریخ شاه جهان آباد (این کتاب با تواریخ منقوشه مساجد و مقابر و عمارات ویران شاه جها ن آباد در حوالش است)». (چغتایی، 2009: ص 13) این کتاب شاملِ: آثار قدیمی شهر دهلی: لال قلعه؛ مسجد جامع؛ دروازه ها؛ دکان ها؛ باغ و باغچه ها؛ کاخ ها؛ درسگاه ها؛ مقبره ها؛ مزارها است. کتیبه های بلند فارسی و عربی آورده شده اند که بیشتر آیات قرآنی و شعرهای فارسی هستند که «به گفتة خودِ سنگین بیگ در خواندن بسیاری از آنها نوّاب شمس الدّوله ذوالفقار الملک مرزا محمود خان بهادر ظفر جنگ موسوی الحسینی کمک کرده است». (چغتایی، 2009: ص 17)در فهرست هایِ نسخه هایِ خطّی فارسی، تاریخِ تالیف «سیرالمنازل» نیامده است.

«در ابتدای نسخة خطّی کتاب خانة بریتانیا نامِ مولف «سنگین بیگ بن علی اکبر بیگ» و در ترقیمة نسخة آرشیو ملی هندوستان «مرزا سنگی بیگ» نوشته شده است. به نظر می آید که سنگین بیگ از طبقة اشراف مغول در هندوستان بوده است. در مراکز اجرایی و عدالتی سفارش های او رد نمی شد. به دلیل جایگاه والای اجتماعی با انگلیسی ها در ارتباط بود. در کتابش بارها از دیوید اوکتر لونی (David Ochterlony1758-1825)، ویلیام فریزر (William Fraser - 1784-1835)، جیمز اسکنر (James Skinner- 1778-1841) و متکاف را می آورد». (چغتایی، 2009: ص 13)

پیشتر متن فارسیِ «سیرالمنازل» براساسِ نسخه‌هایِ خطّی «موزه لال قلعه» (Red Fort Museum) و «آرشیو ملّی هندوستان» (National Archives of India) در دهلی تصحیح شده بود:

- «سیرالمنازل»- تالیف: مرزا سنگین بیگ- ترجمه، حواشی و مقدمه: نعیم احمد، آکادمی ادبی ، عَلیگَر، 1980. (از مجموعه ادبیاتِ کلاسیک، شماره 2، برایِ «ادارة هندوستان در تحقیقاتِ تاریخی»Indian Council For Historical Research)- آقای نعیم احمد اصلِ نسخة فارسی را تصحیح کرده بود. در این تصحیح چاپ شده، نقّاشی ها آورده نشده اند.

- «سیرالمنازل»- متن فارسی به همراه ترجمه اردو- تصحیح و ترجمه: دکتر شریف حسین قاسمی- ناشر: موسسة غالب ، دهلی نو، سال چاپ: 1982. در این تصحیح چاپ شده، نقّاشی ها آورده نشده اند.

دکتر شمع میترا چینوی براساس چهار نسخة خطّی از «سیرالمنازل» آن را تصحیح و به انگلیسی ترجمه کرده است:

نسخه «موزه لال قلعه» در دهلی (166 صفحه، نامِ کاتب و تاریخِ کتابت ندارد) و نسخة خطّی «آرشیو ملیِ هندوستان» در دهلی (112 صفحه، نامِ کاتب ندارد، تاریخِ کتابت 2 اوت 1842م / سَمپَت 1911، نقّاشی ندارد). نسخة «کتابخانه بریتانیا» در لندن (ناقص است و حتّی یک نقّاشی هم ندارد) ، نسخه‌ «استراسبورگ» در برلین (Stasstsbibliothek zu Berin، دارایِ 24 نقّاشی رنگی است) «در انتهای نسخة خطّی برلین به قلم مرز سنگین بیگ سفرِ مخدوم جهانیان گشت نوشته شده است». (چغتایی، 2009: ص 14)

دکتر شمع میترا زمانی که دورة دکتری را می گذراند کار بر روی «سیرالمنازل» را پروفسور سید نورالحسن – استادِ راهنما- به ایشان پیشنهاد داد. دکترشمع تصحیح و ترجمة انگلیسی این کتاب را به عنوانِ فوق‌دکتری، گروهِ تاریخ دانشگاهِ دهلی، به راهنماییِ پروفسور اَمَر فاروقی در سالِ 2015 انجام داد.

Dehli in Transition 1821 and Beyond, Author: Mirza Sangin Beg's Sairul Manazil; Edited and Translated and Annotated: Shama Mitra Chenoy, Oxford University Press, New Dehli.

«دهلی در گذر؛ سال 1821 و پیش از آن»؛ تصحیح و ترجمة «سیرالمنازل» تالیفِ میرزا سنگین بیگ

به تصحیح و ترجمه: دکتر شمع میترا چینوی- ناشر: انتشارات دانشگاه آکسفورد، دهلی نو، هندوستان- سالِ چاپ: 2018 - زبان: انگلیسی.

فهرست کتاب:

- نمودارها (داخلِ قلعة مبارک یا لال قلعه؛ مسافت «دهلی دروازه» در لال قلعه تا «اجمیری دروازه» در شهر؛ مسافت حوض قاضی تا کَری باولی؛ مسافت حوض قاضی تا دهلی دروازه در شهر؛ مسافت جامعه مسجد تا لاهوری دروازه در لال قلعه؛ مسافت لاهوری دروازه در لال قلعه تا دروازه کابلی در شهر؛ مسافت لاهوری دروازه در لال قلعه تا کشمیری دروازه در شهر).

- پیشگفتار

- تشکر

- مخففات

- مقدّمه

- درباره نسخة خطّیِ کتاب و ترجمه‌هایِ آن

- دربارة ترجمه

- روشِ تصحیح

- متنِ ترجمه

- ضمیمة 1: دربارة نقّاشی‌ها

- ضمیمة 2: نیلی چَتری (به اردو: نیلی چهتری)

- ضمیمة 3: کتیبه‌ها

- فرهنگ‌نامه و تلفّظ

- کتاب‌نامه

- نمایه

- دربارة مترجم

دکتر شمع میترا چینوی در حال حاضر استاد تاریخ در «دانشکده شیوا جی» در دهلی هستند. از آثار دیگر وی:

Shahjahanabad: A City of Dehli 1638-1857, New Delhi, Munshiram Manoharala, 1998.

Shahjahanabad Seventeenth and Eighteenth Centuries Symphony Identities, Plurality

Nehru Memorial Museum and Library, Delhi, Monograph 8 , 2008.

 پی نوشت:

- بابت ارسال صفحات مورد نظر این کتاب از دکتر اخلاق احمد آهن تشکر می کنیم.

- چغتایی، محمد اِکرام، (ژانویه تا ژوئن 2009)، سیرالمنازل، مجله بازیافت، شماره 14، گروه اردو، دانشگاه پنجاب، لاهور، پاکستان.

- مطالعه آن لاین «سیرالمنازل»؛ تصحیح و ترجمه به زبان اردو از: نعیم احمد

https://www.rekhta.org/ebooks/sair-ul-manazil-mirza-sangeen-beg-ebooks?lang=ur

 

- مطالعه آن لاین «سیرالمنازل»؛ تصحیح متن فارسی به همراه ترجمه به زبان اردو از: شریف حسین قاسمی

https://www.rekhta.org/ebooks/sair-ul-manazil-mirza-sangeen-beg-ebooks-1?lang=ur

 

- دانلود نسخه خطّی «سیرالمنازل» در کتابخانه برلین

http://orient-digital.staatsbibliothek-berlin.de/receive/SBBMSBook_islamhs_00011106

 تهیه و تنظیم: لیلا عبدی خجسته

 

 

کد امنیتی
تازه کردن

تازه های نشر

آمار بازدیدکنندگان

مهمانان :

38 

امروز :
دیروز :
این هفته :
این ماه :
بازدید کل :
713
2314
713
16910
16397839