کد مطلب : 7027
19 فروردين 1399 - 17:57
تعداد بازدید : 123 بار
اخبار » گزارش
شما به عنوان یک محقق و‌ مصحّح آزاد، پژوهشگر متون کهن یا دانشجوی کارشناسی ارشد یا دکتری که خواسته یا ناخواسته وارد عرصه تصحیح متون شده‌اید، شاید تاکنون با برخی از سؤالات روشیِ ذیل، همچون (مشتی از خروار): 
۱. چگونگی اطلاع از داده‌های نسخ موجود یک دستنویس در کتابخانه‌های تراثی جهان،
۲. روش‌های دستیابی به فهارس نسخ خطی،
۳. روش‌های استفاده از فهرست‌های نسخ خطی‌نگاشته شده به زبان‌های متعدد، 
۴. روش‌های آشنایی با راه‌های میانبر در زمینه دسترسی به بانک‌های داده نسخ خطی،
۵. روش‌های تشخیص اینکه چه نسخه‌ای کار شده یا نشده؟
۶. روش‌های میانبر برای دستیابیِ روان به سرچشمه‌های عناوین نویافته دنیای تراثیات،
۷. روش‌های منطقیِ آسان و بهره‌ورانه دستیابی به تصاویر نسخِ گنجینه‌های تراثی داخلی و خارجی، 
۸. چگونگی آشنایی با روش‌های تهیه رایگان یا نسبتاً ارزان تصاویر نسخ خطی، 
۹. روش‌های شناخت و ارتباط با کتابخانه‌های تراثی،
۱۰. چگونگی سفارش و‌ پرداخت‌ مبلغ تصاویر نسخ موجود در خارج از کشور، 
۱۱. روش‌های آشنایی با فرایند تصحیح متون مختلف (بسیار مهم و‌ حیاتی) 
۱۲. روش‌های دسترسی به اساتید حوزه تصحیح و‌تحقیق متون‌ کهن، 
۱۳. روش‌های آشنایی فنی و آگاهی از سیر منطقی عملیات‌ کار با نسخ خطی، 
۱۴. روش‌های منطقی برنامه‌ریزی صحیح در فرایند تصحیح متون، 
۱۵. روش‌های تهیه و آماده سازی موادِ مقدمات یک پژوهشِ مبتنی بر تصحیح، 
۱۶. روش‌های آشنایی با مباحث متدولوژیک (روش شناختی) و تیپولوژیک (گونه شناختی) یک اثر و پدیدآورِ آن، جهت درج آنها در مقدمه متن مصحَّح.
۱۷. روش‌های مقدماتیِ قالب‌بندی و آماده‌سازی محیط کار پیش از آغاز فرایند تصحیح، 
۱۸. روش‌های دسترسی به منابع برون‌ متنی و‌ درون متنی (کتب مرجع عمومی و تخصصی) مورد نیاز در فرایند تصحیح و‌ کاربست علمی آنها،
۱۹. روش‌های میانبرِ متن‌خوانی و بهره‌مندی از تجربیات اساتید این عرصه، 
۲۰. روش‌های مدیریت و بهره‌گیریِ بهره‌ورانه از زمان در فرایند تصحیح، 
و ...
مواجه شده باشید، که به نظر می‌رسد، پاسخ دقیق و روشنی برای پرسش‌های مذکور وجود ندارد. تردیدی نیست که این دست سوالاتِ فنی و‌ دقیق، نیازمند جواباتِ صحیح و‌ دقیق از سوی اساتید مبرز این عرصه بسیار خطیر و‌ تخصصی است و جملگی می‌بایست در فرایند درس "روش تحقیق"، در دانشگاه‌ها گنجانده می‌شد، اما به جهتِ نظام آموزشی ناکارآمد یا هر دلیل دیگر، عجالتاً چنین امکانی فراهم نیست. حتی متاسفانه از باب سهل ممتنع (= تصحیح‌ متن‌ راحت‌ترین و سریع‌ترین موضوع دانشگاهی است)، ذهنیتی ناصحیح از کار با نسخ خطی و فرایند نسبتاً پیچیده تصحیح متون در‌ مراکز دانشگاهی ما و‌ کادر علمی این مراکز، وجود دارد و‌ شوربختانه‌ محققان یا دانشجویان، پیش از آشنایی با پیش نیازهای این عرصه‌ خطیر و‌ بدون گذراندن حداقلِ دوره‌‌های آشنایی با نسخ خطی، در قالب‌های تئوریک یا کارگاهی، دانشجو با آزمون خطا، وارد این حوزه‌ کاملاً تخصصی و‌ بسیار دقیق و ظریف می‌شود و‌ با این روند غیر منطقی، محقق یا دانشجوی تازه‌کار با انبوهی از معضلات، ناخواسته درگیر می‌‌شود، ضمن اینکه پیش‌تر اشاره گردید، همه سوالات فوق ناظر به پیش نیازها‌ی "برون متنیِ حوزه تصحیح"، و پیش از ورود به مباحث "درون متنیِ حوزه تصحیح" است، طبعاً پیش نیازهای "علمی"، "زبانی" و‌ "موضوعی" مبتنی بر متنِ منتخب، خود، حدیث تراژیکِ دیگری است که از موضوع این مقال خارج است، اما از بابِ براعتِ استهلال، به نکته‌ای اشاره می‌شود، اینکه چقدر اساتید فن - مکرر در مکرر - توصیه‌ نموده‌اند‌ مبادا پیش از اشراف کامل بر زبان‌‌ متن منتخب (مثلا زبان عربی)، یا پیش از تسلط علمی بر مباحث دقیق متن (مثلا علم کلام)، تصمیم بر تصحیح چنین متنی بگیرید، چه، هیچ بعید نیست که با این‌کار ناصواب تیر خلاصی به شخصیت علمی خودتان در آینده بزنید!
سخن‌‌ در این‌باره فراوان است، به همین مقدار اشاره به نیازهای پیشا تصحیح، بسنده می‌کنیم و طبعاً برای دستیابی به جایگاه صحیح، افزون بر تغییر در نگاه‌های مراکز علمی کشور، خود دانشجویان و‌ محققان نیز، شخصاً پیش از انتخاب هر متنی برای تصحیح، باید عمیقاً همت کنند، با برنامه‌ریزی دقیق، تبیین نقشه راه، تمامی پیش نیازها و‌ ابزارهای مورد نیازِ منطقی در فرایند تصحیح را فراهم سازند و پس از اطمینان کامل از آگاهی و آشنایی با روش‌ها، با "تجهیزات کامل"، وارد این میدان بسیار خطیر شوند، به طور طبیعی، وقتی چنین باشد، هم از‌ انبوه کارهای غیر علمی رهایی یافته‌ایم، هم‌ از انباشتِ کارهای موازیِ صرفاً آرشیوی، دوری جسته‌ایم و هم اینکه، به تدریج، با تزریق روش‌های پرمغز و‌ داده‌های‌ نغزِ علمی به چرخه علمی کشور، توانسته‌ایم، به نحوی روشمند، از میراث‌ مکتوب فرهیختگان این‌ مرز و‌ بوم، بهره‌ای علمی برگیریم، الهی چنین باد
 
حسین متقی
کانال تلگرامی جستاری در مباحث روش شناسی
@raweshshenas

 

 

کد امنیتی
تازه کردن

آمار بازدیدکنندگان

مهمانان :

32 

امروز :
دیروز :
این هفته :
این ماه :
بازدید کل :
592
2314
592
16789
16397718