کد مطلب : 7353
03 آذر 1399 - 09:31
تعداد بازدید : 99 بار
اخبار » گزارش

فصلنامه «دبیر» (Dabeer) مجلّه‌ای است که منحصراً دربارة زبان و ادبِ فارسی به دو زبانِ اردو و انگلیسی مقاله منتشر می‌کند. این مجلّه که از سویِ «کتاب‌خانة یادگارِ دبیر حسن» (Dabeer Hasan Memorial Library) از شهرِ لکنو، هندوستان چاپ می‌شود. در شماره ژانویه- ژوئن 2020 مقاله ای درباره مرحوم زهره عرشی آمده است:

 

این مقاله درباره دکتر زهره عرشی- فرزند امتیاز علی عرشی (1904-1981) نسخه شناس برجسته هندوستان- است. دکتر زهره عرشی (1948- 2015) استاد گروه فارسی «دانشکده بانوان» وابسته به «دانشگاه اسلامی عَلیگر» در شهر عَلیگَر هندوستان بود.

وی در سال 1982 در گروه فارسی «کالج بانوان» وابسته به دانشگاه اسلامی عَلیگَر استخدام شد و در سال 2013 بازنشسته شد.

دکتر زهره عرشی در شهر رامپور به دنیا آمد. اجداد وی از سواتِ افغانستان به رامپور کوچ کرده بودند. پس از تحصیلات ابتدایی در خانه در «اِنتِر کالج دولتیِ خورشید لقا» در کلاس هفتم پذیرش شد و در سال 1965 کلاس دهم را گذراند. در سال 1967 از «دِگری کالج دولتیِ رضا رامپور» که وابسته به «دانشگاه آگرا» بود لیسانس گرفت. سپس در «دانشگاه اسلامی عَلیگَر» لیسانس فارسی (سال 1970) و دکتری (سال 1976) گرفت.

علاوه بر مقاله هایی که از دکتر زهره عرشی چاپ شده اند، وی منتخبی از شعرهای اردو پدرش- امتیاز علی عرشی- را به نام «انتخاب عرشی» منتشر کرد (سال 2005). 

در رزومه دکتر عرشی نوشته شده است که این کتاب های وی در حال چاپ بوده است که البته تاکنون هیچ یک منتشر نشده است:

«فرهنگ جهانگیری- تالیفِ جمال الدین حسن بن فخرالدین حسن انجوی شیرازی»/ «تصحیح و ترجمه به اردو کتابِ مُخ المعانی- تالیفِ سید حسن سَجزی دهلوی» / «عطیه شبلی؛ غزلیات فارسی شبلی نعمانی» ترجمه به زبان اردو از: اکبر علی خان عرشی زاده.

 

عنوان رساله دکتری زهره عرشی «تصحیحِ انتقادیِ فرهنگ جهانگیری»(تالیف:سید جمال الدین حسین انجو شیرازی، جلد اول) بود که در سال 1976 به راهنمایی دکتر نذیر احمد در گروه فارسی «دانشگاه اسلامی عَلیگَر» دفاع شد. افسوس که این رساله دکتری هنوز چاپ نشده است.

در آن زمان «فرهنگ جهانگیری» به تصحیحِ دکتر رحیم عفیفی از ایران منتشر شده بود. دکتر زهره عرشی این متن چاپی را به همراه نسخه خطی موزه بریتانیا (لندن)، یک نسخه خطی دیگر در لندن و نسخه خطی کتاب خانه خدابخش (در لندن) - هر دو در زمان مولف کتابت شده بودند- تصحیح کرد. نسخه اساس، نسخه خطی موزه بریتانیا، تاریخ کتابت: 1042 هجری، کاتب: سدالله ولد شیخ فاضل که در شهرستان کاکوری از توابع لکنو آن را نقل کرده بود. نسخه خطی دیگر کاتب و تاریخ کتابت ندارد. از روی کاغذ و روشناسی حدس زده می شود که در قرن 11 هجری کتابت شده بود. نسخه خطی سوم کرم خورده بود که تاریخ کتابت و کاتب ندارد.

 

شایان ذکر است که به راهنمایی دکتر زهره عرشی این  پایان نامه ها هم در گروه فارسی، دانشکده بانوان دانشگاه اسلامی عَلیگَر دفاع شده بود:

* «سلسله سهروردی در دوره درویش جمالی»، مقطع: پیش دکتری، شبیه فاطمه، سال دفاع: 1995.

« تصحیح زبدة التواریخ، تالیفِ: نورالحق مشرقی دهلوی»، مقطع: دکتری، نام پژوهشگر: فاطمه شریف، سال دفاع: 2008.

* «تصحیح و تدوین سِیَر العارفین- تالیفِ حامد بن فضل الله درویش جمالی»، مقطع: دکتری، نام پژوهشگر: شاکره طلعت، تاریخ دفاع: 2015.

شایان ذکر است که «تصحیح انتقادی دیوان شیخ حامد بن فضل الله جمالی دهلوی» انجام شده است: نام پژوهشگر: ریحانه افسر - استاد راهنما: جلیل تجلیل- دانشگاه تهران،گروه فارسی،مقطع دکتری،سال دفاع:1376 شمسی. (خانم دکتر ریحانه افسر اکنون مدیر گروه فارسی دانشگاه کراچی در پاکستان هستند)

 

خلاصه و ترجمه از مقاله به زبان اردو با عنوانِ: «ڈاکٹر زہرہ عرشی اور مثبت انداز فکر» ، مقاله نویس، مُکرم علی، مجله «دبیر»، شماره 19، جلد 7، شماره 1و 2،ژانویه – ژوئن 2020، «کتاب‌خانة یادگارِ دبیر حسن» ، لکنو، هندوستان، صفحات: 150-159.  

 

ترجمه و تنظیم: لیلا عبدی خجسته

 

 

کد امنیتی
تازه کردن