کد مطلب : 6717
17 فروردين 1398 - 20:08
تعداد بازدید : 342 بار
اخبار » مقالات

برگرفته از مقاله: «ملاقات، یاد و نامه‌هایِ محمّد ایّوب قادری؛ نماینده تاریخِ و فرهنگِ اسلامی در شبه‌قارّه»، مقاله‌نویس: عارف‌ نوشاهی

 در 14 ژوئیه 1978 به همراهِ خضر حیات نوشاهی و شفیق‌الرّحمان نوشاهی به کراچی رفتیم و در این شهر در منزلِ محمّد ایّوب قادری با او ملاقات کردیم. او تمامِ کتاب‌خانه‌اش را به ما نشان داد. من (عارف نوشاهی) به او پیشنهاد دادم که نسخه‌هایِ خطّیِ کتاب‌خانه‌اش را فهرست‌نویسی کنم. ایشان با رویِ خوش پذیرفت. تمامِ روز نسخه‌ها را فهرست‌نویسی می‌کردم و مرحوم ایّوب قادری که به همه نسخه‌هایش مسلّط بود، نکته‌هایِ بسیار مهمّی را درباره آن‌ها می‌گفت و من ذیلِ هر فهرست یادداشت می‌کردم. تکمیلِ این فهرست، دو روز طول کشید. مرحوم ایّوب قادری کتاب‌خانه‌هایِ دیگری را هم در کراچی را معرّفی کرد و سفارش‌نامه‌ای نوشت تا مسئولینِ آنجا با ما همکاری کنند و به این ترتیب ما نسخه‌هایِ خطّی در «مدرسه عالمگیریه»، «دارالعلوم کَدّا» و «دانشگاهِ کراچی» را دیدیم. پس از بازگشت به اسلام‌آباد فهرست‌هایِ این نسخه‌هایِ خطّی را به «مرکزِ تحقیقاتِ فارسی ایران و پاکستان» تحویل دادم و مرحوم احمد منزوی در جلدهایِ مختلفِ «فهرستِ مشترکِ نسخه‌هایِ خطّیِ فارسیِ پاکستان» شامل کرد. پس از این سفرِ بود که مرحوم منزوی از طرفِ مرکزِ تحقیقات فارسیِ ایران و پاکستان ماموریتی  به من داد تا فهرستِ نسخه‌هایِ خطّیِ «موزه ملّیِ پاکستان» در کراچی را فهرست‌نویسی کنم. من از 1978 تا 1979 به مدّتِ نُه ماه در کراچی بودم. بارها با مرحوم ایّوب قادری ملاقات می‌کردم و از راهنمایی‌هایِ ارزنده ایشان استفاده می‌کردم. مثلاً: در «موزه ملّیِ پاکستان» به دو نسخه‌ خطّی برخوردم: دیوانِ فارسی از محمّد واصل متخلّص به واصل بَدایونی / «ملیة المسائل» و «مسائلِ اربعین»  هر دو از ابوسلیمان محمّد اسحاق دهلوی (وفات: 1262 هجری). مرحوم ایّوب قادری درباره این دو مولّف کاملاً توضیح دادند. یکی از نسخه‌هایِ خطّی را این‌طور فهرست‌نویسی کرده بودم: «تفسیرالزّاهدی