کد مطلب : 7381
09 دی 1399 - 10:57
تعداد بازدید : 64 بار
اخبار » مقالات

تالیف: قاضی صادق حسین خان اختر (1792-1857) از شاعران و ادیبان پارسی گوی سرزمین بنگال در هندوستان بود. نسخه خطی تالیفی از او درباره انشانویسی (تاریخ اتمام: 1232 هجری) در «مجموعه عبدالسلام» در «کتاب خانه مولانا آزاد دانشگاه عَلیگَر» در هندوستان نگهداری می شود. و نسخه ای از تالیفِ  اختر به نامِ «صبح صادق» در همین «مجموعه عبدالسلام» در این کتاب خانه است.

 

دکتر حافظ محمد طاهر علی (1940-2019) یک بار به دعوت شاه سیف الله – سجاده نشینِ دیرا شاه محب الله- به شهر اله آباد در هندوستان رفته بود تا روی آثار شیخ محب الله کار کند که نسخه خطی نادری از «نقود الحکم» تالیفِ حسین خان اختر را یافت. جناب سجاده نشین خانقاه وقتی شوق بی اندازه دکتر طاهر علی را دید، نسخه خطی را به وی عنایت نمود.

 

«نقود الحکم» به تقلید گلستان سعدی نوشته شده است. نسخه خطی دارای 90 برگ است البته افتادگی هایی دارد و بسیار کِرم خورده است. تاریخ کتابت: 1247 هجری. آغاز کتاب:

«ای نام تو راحتِ روانِ همه کس

وز نامِ تو پیدا نشانِ همه کس

از نامِ خوشِ تو جانِ من تازه شود

جانِ منِ تنها، نه جانِ همه کس

ثنای بیکران خداوندی را سزد که هر چه کند حکمتِ اوست و شکرِ بی پایان منعمی را لایق که ازو بیشمار نعمت است...».

 

«نقود الحکم» در 28 باب است و اثرات ابن عربی بر صادق خان اختر دیده می شود. در کتاب از آیات قرآنی، سخنان پیامبران، علما و عارفان استفاده شده است. خاتمه کتاب:  

«هزاران سپاس بجناب واهب العطیات که این کتاب موسوم به نقود الحکم من تصنیف جناب مستطاب ملک الشعراء قاضی محمد صادق خان بهادر متخلص به اختر متوطن شهر هوگلی بخط شکسته نبشته عاصی سراپا معاصی سربلند خان متوطن موسی نگر پرگنه بهوگنی پور ضلع کانپور بتاریخ پنجم شهر ربیع الاول باختتام رسید. اللهم اغفر لکاتبه و قارئه و مصنفه».

 

دکتر حافظ محمد طاهر علی در حال تصحیحِ نسخه خطی «نقود الحکم» بود که اجل این فرصت را از او و ما گرفت. ایشان مقاله ای درباره این نسخه خطی در مجله ای در هندوستان منتشر کردند: «اِندو ایرانیکا»، شماره 1-4، مارس- ژوئن- سپتامبر – دسامبر- 2016، «ویژه نامه اِم.اِی. ماجد»، انجمن ایران (Iran Society)، کلکتّه، هندوستان، صفحات: 63-75. اصل مقاله را از اینجا دانلود کنید:  Naqoodul_Hikam.pdf

شایان ذکر است که نسخه دیگری از «نقود الحکم» در کتاب خانه ندوة العلما در شهر لکنو در هندوستان است.

همچنین نگاه کنید به مقاله حافظ محمد طاهر علی، مصححِ هندوستانی در همین پایگاه خبری نسخ خطی بساتین.

با سپاس فراوان از دکتر غلام سَرور، هندوستان.

 

 

کد امنیتی
تازه کردن